نشست فوقالعاده شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در حالی به پایان رسید که بیشتر کشورهای عضو با وجود خودداری کشورهای غربی از موضعگیری صریح، تجاوز رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای ایران را محکوم کردند.
در ابتدای این جلسه سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمانهای بینالمللی مستقر در وین، با قرائت بیانیهای شدیداللحن، اقدام تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی علیه تأسیسات هستهای صلحآمیز کشورمان را مصداق بارز تروریسم دولتی و نقض آشکار منشور ملل متحد و اساسنامه آژانس دانست و تأکید کرد: دوران بزنودررو به پایان رسیده است.
رضا نجفی در این بیانیه، ضمن تشکر از کشورهای حامی برگزاری این نشست، تأکید کرد: «ایالات متحده از پیش در جریان این اقدام تجاوزکارانه بوده و با ارائه حمایت اطلاعاتی، سیاسی و مادی در این اقدام مشارکت داشته است.»
وی با انتقاد شدید از بیعملی آژانس و شورای حکام در قبال تهدیدات مکرر رژیم اسرائیل علیه سایتهای هستهای صلحآمیز ایران، اعلام کرد: «ادامه این سکوت و انفعال، نهتنها اعتبار آژانس را بهشدت مخدوش کرده، بلکه رژیم اسرائیل را در ارتکاب اقدامات تجاوزکارانه، جسورتر کرده است.»
سفیر کشورمان گفت: «جمهوری اسلامی ایران در طول دهههای گذشته، به رغم رفتارهای مغرضانه برخی طرفها و تداوم سیاستهای هستهای غیرقانونی رژیم اسرائیل خارج از چارچوب انپیتی، همواره به تعهدات خود در چارچوب معاهده عدم اشاعه و پادمانهای جامع آژانس پایبند بوده و اطلاعات گسترده و دقیقی از فعالیتهای صلحآمیز هستهای خود در اختیار آژانس قرار داده است. اما این شفافیت، متأسفانه در مواردی به ابزاری برای تهدید امنیت ملی و جان دانشمندان ایرانی تبدیل شده است.»
وی تصریح کرد: «وقتی حقوق و تعهدات اعضای انپیتی متوازن رعایت نشود و برخی رژیمهای متجاوز بدون عضویت در انپیتی آزادانه به تجاوز و تهدید علیه اعضای متعهد اقدام کنند، ادامه اجرای تعهدات داوطلبانه فاقد توجیه خواهد بود.»
نجفی در بخش پایانی بیانیه خود، هشدار داد: «دوران بزن و دررو به پایان رسیده است. جمهوری اسلامی ایران، در چارچوب منشور ملل متحد، معاهده انپیتی و اساسنامه آژانس، حق ذاتی خود برای دفاع از مردم، حاکمیت، تأسیسات صلحآمیز هستهای و منافع ملی را محفوظ میداند و اقدامات متقابل مقتضی را در زمان مناسب اتخاذ خواهد کرد.»
نماینده کشورمان همچنین از شورای حکام خواست تجاوز اسرائیل را به شدیدترین وجه محکوم و رژیم صهیونیستی را مسئول عواقب این اقدام خطرناک بداند.
در همین حال یازده کشور عضو شورا با صدور بیانیهای مشترک، حمله نظامی رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای صلحآمیز ایران را بهعنوان نقض فاحش حقوق بینالملل محکوم کرده و خواستار اقدام فوری آژانس و شورای امنیت برای مقابله با تکرار این تجاوز شدند.
در این بیانیه آمده است: «ما تجاوز رژیم اسرائیل علیه ایران، از جمله حملات نظامی به تأسیسات هستهای تحت پادمانهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی را که نقض فاحش حقوق بینالملل، منشور سازمان ملل متحد و اساسنامه آژانس بینالمللی انرژی اتمی است، محکوم میکنیم.»
بیانیه میافزاید: «ما قویاً معتقدیم که این حملات نظامی علاوه بر تهدید صلح و امنیت بینالمللی، اعتماد به پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) را تضعیف میکند، بیتوجهی آشکار به سیستم پادمانهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی محسوب میشود و توسعه بیشتر انرژی هستهای برای اهداف صلحآمیز را به خطر میاندازد.»
در ادامه بیانیه، کشورهای امضاکننده با استناد به قطعنامههای کنفرانس عمومی آژانس، خاطرنشان کردند: «هرگونه حمله مسلحانه و تهدید علیه تأسیسات هستهای اختصاص دادهشده به اهداف صلحآمیز، نقض اصول منشور سازمان ملل، حقوق بینالملل و اساسنامه آژانس تلقی میشود.»
این کشورها یادآوری کردند که ایران، یک کشور غیرهستهای عضو انپیتی است و تأسیسات هدف قرار گرفته تحت پوشش توافقنامه جامع پادمانهای آژانس قرار دارند. همچنین در این بیانیه آمده است: «ما تعهد دیرینه و محکم ایران به عدم اشاعه هستهای را یادآوری کرده و به شدت نگران پیامدهای گسترده چنین حملات نظامی به تأسیسات هستهای تحت پادمان هستیم.»
امضاکنندگان از رژیم صهیونیستی خواستند که فوراً به تجاوزات نظامی علیه ایران پایان دهد و از شورای حکام، دبیرخانه و مدیرکل آژانس خواستند اقدامات لازم را برای جلوگیری از تکرار چنین حملاتی انجام دهند.
در پایان بیانیه تأکید شده است: «ما از مدیرکل میخواهیم که فوراً در مورد تمام پیامدهای حملات اسرائیل علیه سایتها و تأسیسات هستهای تحت پادمان آژانس در ایران به شورای حکام گزارش دهد و هرگونه اقدام یا تهدید به تجاوز بیشتر را به شورای امنیت سازمان ملل گزارش کند.»
این بیانیه از سوی فدراسیون روسیه، چین، پاکستان، عراق، بلاروس، بورکینافاسو، کوبا، اندونزی، نیکاراگوئه، جمهوری بولیواری ونزوئلا و ایران صادر شد.
تاکید بر حفظ ایمنی تاسیسات هستهای
سفیر و نماینده دائم اتحادیه اروپا نزد سازمانهای بینالمللی در وین در این جلسه با ابراز نگرانی شدید از حمله نظامی رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای ایران، نسبت به تشدید تنشها در منطقه هشدار داد و بر ضرورت حفظ ایمنی و امنیت مراکز هستهای تأکید کرد.
کارل هالگارد در این نشست گفت: اتحادیه اروپا نسبت به خطر ورود خاورمیانه به دور باطلی از خشونت، پس از حملات اسرائیل به سایتهای هستهای ایران و پاسخ ایران، عمیقاً ابراز نگرانی میکند.
وی با تکرار ادعاهای سیاسی درباره برنامه صلحآمیز هستهای کشورمان مدعی شد: اتحادیه اروپا بارها نگرانی خود را از مسیر روبهافزایش برنامه هستهای ایران ابراز کرده است. این اتحادیه طی سالیان متمادی برای یافتن راهحلی مذاکرهشده در خصوص موضوع هستهای ایران تلاش دیپلماتیک انجام داده است، از جمله در نقش هماهنگکننده مذاکراتی که در نهایت به توافق برجام در سال ۲۰۱۵ انجامید.
دیپلمات اروپایی در ادامه فضاسازیهای تبلیغی علیه برنامه هستهای ایران گفت: تضمین آنکه ایران از طریق ابزارهای دیپلماتیک به سلاح هستهای دست نیابد، همچنان یک اولویت کلیدی امنیتی برای اتحادیه اروپاست و ما همچنان بر این باوریم که تنها راهِ تضمینِ ماهیت صرفاً صلحآمیز برنامه هستهای ایران بهصورت پایدار و حفظ صلح و امنیت در خاورمیانه، یک راهحل دیپلماتیک و مذاکرهشده است.
وی با اشاره به قطعنامه سیاسی هفته پیش شورای حکام علیه ایران ادعا کرد که این قطعنامه «تعهد جمعی ما به یک راهحل مذاکرهشده را نشان داد.» هالگارد افزود: ما از همه طرفها میخواهیم به حقوق بینالملل پایبند باشند، خویشتنداری نشان دهند، از هدف قراردادن غیرنظامیان پرهیز کنند و از هر اقدامی که میتواند پیامدهای جدی، از جمله احتمال نشت مواد رادیواکتیو، به همراه داشته باشد، دوری جویند. ما تصمیم کنفرانس عمومی GC(۵۳)/DEC/۱۳ را یادآور میشویم که اهمیت ایمنی، امنیت و حفاظت فیزیکی مواد و تأسیسات هستهای را تصدیق کرد.
این دیپلمات اروپایی بدون محکوم کردن عملیات تروریستی رژیم صهیونیستی علیه تأسیسات هستهای ایران گفت: ما حمایت کامل خود را از مدیرکل و تلاشهای آژانس در زمینه راستیآزمایی و نظارت بر برنامه هستهای ایران و گزارشدهی آن اعلام میکنیم. همه طرفها را ترغیب میکنیم که با آژانس همکاری کنند، ایمنی کارکنان آن را تضمین نمایند و به آژانس اجازه دهند نقش کامل خود را در حمایت از ایمنی، امنیت و پادمانهای هستهای ایفا کند. امنیت بازرسان هرگز نباید به خطر بیفتد.
رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم ضمن ارائه گزارشی از آخرین وضعیت تاسیسات هستهای ایران گفت: « در این شرایط دشوار و پیچیده، بسیار حیاتی است که آژانس اطلاعات فنی منظم و بهموقع درباره این تأسیسات و سایتها دریافت کند. بدون این اطلاعات، نمیتوان شرایط پرتوزایی و تأثیر احتمالی بر جمعیت و محیط زیست را بهدرستی ارزیابی کرد و کمکهای لازم را ارائه داد.»
وی عنوان کرد: «آژانس همچنان در ایران حضور دارد. بازرسیهای پادمانی در ایران، بهمحض فراهم شدن شرایط ایمن، همانطور که طبق تعهدات ایران ذیل پادمانهای انپیتی الزامی است، ادامه خواهند یافت.»
مدیرکل آژانس افزود: من آمادهام بلافاصله سفر کنم و با تمام طرفهای مربوطه وارد گفتوگو شوم تا از حفاظت تأسیسات هستهای و ادامه استفاده صلحآمیز از فناوری هستهای، مطابق با مأموریت آژانس، اطمینان حاصل کنم»
وی در بخشی از صحبتهای خود درباره تبعات حمله با تاسیسات هسته ای هشدار داد، اما بدون محکوم کردن تجاوز رژیم اسرائیل گفت: مطابق با اهداف آژانس و اساسنامه آن، من از همه طرفها میخواهم بیشترین خویشتنداری را برای جلوگیری از تشدید بیشتر بهخرج دهند.»
نشست فوقالعاده شورای حکام به درخواست جمهوری اسلامی ایران و با حمایت کشورهای روسیه، چین، ونزوئلا، پاکستان و جمعی دیگر از اعضای آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین برگزار شد.