پاکنویس پایگاه خبری
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
به گزارش پاکنویس، قارچ جدیدی ظهور کرده که زنگ خطر را برای متخصصان حوزه سلامت به صدا درآورده است، زیرا در برابر تمامی درمان‌های اصلی ضدقارچی مقاومت نشان می‌دهد.
این کشف مربوط به گونه «Candidozyma auris» که پیش‌تر با نام «Candida auris» شناخته می‌شد، است. این قارچ یک پاتوژن قارچی نوظهور است که هم‌اکنون به مشکلی جدی در بیمارستان‌های سراسر جهان تبدیل شده است.
از زمان شناسایی اولیه این قارچ در سال ۲۰۰۹، این عامل بیماری‌زا به بیش از ۶۰ کشور در ۶ قاره گسترش یافته و موجب شیوع بیماری‌های مرتبط با مراکز درمانی و عفونت‌های تهاجمی شده است؛ به‌طوری که در برخی موارد، نرخ مرگ‌ومیر ناشی از آن بین ۳۰ تا ۵۰ درصد گزارش شده است.
این قارچ می‌تواند در محیط‌های درمانی باقی بماند و به‌آسانی میان بیماران منتقل شود. سازمان بهداشت جهانی به دلیل ترکیب ویژگی‌های مقاومت دارویی و پتانسیل گسترش وسیع، این قارچ را در سال ۲۰۲۲ در دسته پاتوژن‌های قارچی با اولویت حیاتی طبقه‌بندی کرد.
سویه خاصی از این قارچ که در مقاله‌ای جدید توصیف شده، ویژگی به‌شدت نگران‌کننده‌ای دارد؛ آزمایش‌های آزمایشگاهی نشان داد که این سویه در برابر هر چهار دسته اصلی داروهای ضدقارچی مقاوم است.
این نمونه (ایزوله) از زنی ۲۸ ساله گرفته شد که پس از یک عمل جراحی انتخابی در بیمارستانی در نایروبی کنیا، دچار عفونت محل جراحی (عفونت بیمارستانی) شده بود. این نخستین مورد از نوع خود در آفریقا محسوب می‌شود.
کشت نمونه گرفته‌شده از زخم این زن در نهایت منجر به رشد قارچ «C. auris» شد و آزمایش‌های ژنومی تأیید کردند که این قارچ متعلق به یکی از کلادهایی (شاخه‌های تکاملی) است که با سطوح بالای مقاومت ضدقارچی مرتبط هستند.
پژوهشگران این سویه خاص را «مقاوم به تمام داروها» یا PDR می‌نامند؛ بدین معنا که در برابر داروهای ضدقارچی شناخته‌شده‌ای همچون فلوکونازول، کاسپوفانجین، میکافانجین، آمفوتریسین بی و فلوسیتوزین مقاوم بوده است.
چنین سطحی از مقاومت به تمام داروها (Pan-drug resistance) به‌شدت نادر است. محققان نمونه کنیایی مذکور را نخستین مورد «C. auris» با ویژگی PDR در آفریقا و تنها دومین مورد ثبت‌شده در سطح جهان توصیف می‌کنند. مورد دیگر پیش‌تر در سال ۲۰۲۲ در نیویورک گزارش شده بود.
تیم پژوهشی برای درک بهتر این مقاومت، توالی‌یابی کامل ژنوم این قارچ را انجام داد. آنها چندین جهش را شناسایی کردند که پیش‌تر با مقاومت در برابر داروهای ضدقارچ از جمله تغییراتی در ژن‌های ERG11 و CDR1 (مرتبط با مقاومت به داروهای آزول)، تغییری در ژن FKS1 (مرتبط با مقاومت به اکیناکاندین‌ها) و یک جهش «ایجاد کدون پایان» (stop-gain) در ژن FUR1 که در پردازش داروی فلوسیتوزین نقش دارد، مرتبط شناخته شده بودند.
نمایه ژنتیکی این سویه ممکن است سرنخ‌هایی درباره چگونگی پیدایش مقاومت در آن به دست دهد.
پژوهشگران خاطرنشان می‌کنند که این جهش‌ها با جهش‌های مشاهده‌شده در سویه‌هایی که پیش‌تر در نیویورک گزارش شده بودند، تفاوت دارند. این امر احتمال آن را مطرح می‌کند که مقاومت به طیف وسیعی از داروها (pan-drug resistance) به‌طور مستقل شکل گرفته باشد، نه اینکه صرفاً از ایالات متحده به کنیا منتقل شده باشد. با این حال، احتمال انتقال آن همچنان وجود دارد.
همچنین آنها نمی‌توانند تعیین کنند که آیا مواجهه قبلی بیمار با داروهای ضدقارچ در انتخاب و ظهور این مقاومت نقش داشته است یا خیر. سوابق بالینی بیمار نشان می‌دهد که وی در طول دوره بیماری خود چندین داروی ضدقارچ دریافت کرده است، اما پژوهشگران اطلاعات کافی درباره دوزها و مدت‌زمان درمان در اختیار نداشتند تا مشخص کنند آیا آن داروها عامل تکامل مقاومت در این عفونت خاص بوده‌اند یا خیر.
نویسندگان این یافته را نگران‌کننده می‌دانند، به‌ویژه در مناطقی که دسترسی به داروهای ضدقارچ جدیدتر ممکن است محدود باشد. آنها در مقاله خود به «تهدید فزاینده عفونت‌های قارچی غیرقابل‌درمان» اشاره کرده و خواستار نظارت دقیق‌تر بر ژنوم قارچ‌ها و همچنین ایجاد «ظرفیت تشخیص سریع برای مهار گسترش سویه‌های بسیار مقاوم “C. auris” در مراکز درمانی» شده‌اند.
در حال حاضر، سویه بسیار مقاوم “C. auris” بسیار کمیاب است؛ اما این قارچ پیش‌تر توانایی خود را در انتشار میان بیمارستان‌ها، کسب مقاومت و تکامل در پاسخ به درمان نشان داده است.
قارچی که می‌تواند در برابر تقریباً تمام سلاح‌های استاندارد ضدقارچ زنده بماند، یادآور این نکته است که دشمن در رقابت میکروبی لزومی ندارد که شایع یا فراوان باشد تا بتواند پیامدهای مهمی به دنبال داشته باشد.
این پژوهش در نشریه Scientific Reports منتشر شده است.
