پاکنویس پایگاه خبری
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
۱. تغییر ماهیت تقاضا: از برندمحوری به قیمتمحوری
دادههای بازار حاکی از آن است که حساسیت قیمتی (Price Sensitivity) در سبد خرید خانوار به شدت افزایش یافته است. اولویتبندی کالاها بر اساس «ضرورت» جایگزین «برند» یا «کالاهای فانتزی» شده است. این رفتار نشاندهنده «کشش تقاضای غیرمنعطف» برای اقلام ضروری (مانند دفتر و مداد) و «کشش تقاضای بالا» برای اقلام غیرضروری یا لوکس است. در واقع، خانوارها با به تعویق انداختن خریدهای غیرفوری، سعی در تراز کردن بودجه خانواده با تورم جاری دارند.
۲. تحلیل سهم تولید داخل: توهم رشد یا رکود بازار؟
یکی از نکات کلیدی گزارش، افزایش سهم تولیدات داخلی به ۸۰ درصد است. تحلیل اقتصادی این آمار نشان میدهد که این عدد نه ناشی از «جهش تولید» یا «بهرهوری»، بلکه محصول «کوچکتر شدن کیک بازار» و محدودیتهای وارداتی است. کاهش واردات باعث شده کالاهای ایرانی سهم بیشتری از فضای قفسهها را بگیرند. با این حال، به دلیل وابستگی بخشی از مواد اولیه تولید داخل به نرخ ارز و محصولات پتروشیمی، تولیدکنندگان نیز در برابر تورمِ نهادههای تولید مصون نیستند و این موضوع قیمت تمامشده را بهطور مداوم تحت فشار قرار میدهد.
۳. تورم نهادهها و سردرگمی قیمتگذاری
نوسانات شدید قیمت کاغذ و محصولات سلولزی که شاهد رشد ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی بودهاند، نشاندهنده آسیبپذیری زنجیره تأمین این صنعت در برابر تغییرات نرخ ارز است. برای خردهفروشان، این وضعیت به یک «تلهی قیمتگذاری» تبدیل شده است؛ بهطوریکه فاصله زمانی کوتاه بین تغییر قیمت شرکتهای تولیدکننده تا عرضه به بازار، پیشبینی هزینه جایگزینی کالا (Replacement Cost) را برای فروشنده غیرممکن کرده است. این بیثباتی، یکی از عوامل اصلی رکود و کاهش رونق مورد انتظار در بازار شهریورماه است.
۴. فشار بر معیشت خانوار
برآورد هزینه حدود ۵ میلیون تومانی برای یک سبد حداقلی نوشتافزار (شامل ۹ قلم کالای اصلی) در مقایسه با حداقل مزد پایه، نشاندهنده سهم قابلتوجه نوشتافزار از سبد هزینه خانوار است. وقتی تورم گروه خوراکیها و آشامیدنیها با شتابی بالاتر از سایر گروهها در حال پیشروی است، نوشتافزار به عنوان یک کالای غیرخوراکی، قربانیِ «اولویتبندی اجباری» میشود.
بازار نوشتافزار در سال ۱۴۰۵، بیش از آنکه تحت تأثیر «رونق فصلی» باشد، تحت تأثیر «انقباض درآمدی» خانوار است. تداوم روند خرید مرحلهای (خرید در طول سال به جای شروع سال)، پیامدهای جدی برای زنجیره تأمین دارد؛ چرا که تقاضای کل بازار را غیرقابل پیشبینی میکند. پیشبینی میشود اگر ساختار درآمدی خانوارها با تورم فعلی تطبیق نیابد، بازار نوشتافزار در سالهای آینده با کاهش بیشتر در «کیفیت سبد خرید» و تداومِ رکود در تقاضای اقلام غیرضروری مواجه خواهد بود.
